Έλος Καλοδικίου

Περιγραφή της περιοχής

Στο νότιο άκρο του Νομού Θεσπρωτίας, στα όρια με το Νομό Πρέβεζας και σε οροπέδιο που δημιουργήθηκε σε υψόμετρο 100μ. περίπου μεταξύ των βουνών της Πάργας δυτικά και της οροσειράς του Μαργαριτίου ανατολικά, δημιουργήθηκε η λιμναία έκταση που αποτελεί το Έλος Καλοδικίου. Η στάθμη των νερών του έλους, καθώς και η φυσιογνωμία του εξαιτίας της βλάστησης κυμαίνεται μεταξύ των εποχών του έτους.

Το έλος Καλοδίκι είναι ένας από τους σημαντικούς και ιδιαίτερους υγροτόπους στην Ελλάδα που αποτελεί μοναδικό σχηματισμό τυρφώδους – γαιώδους περιοχής με μεγάλη οικολογική και ιδιαίτερη αισθητική αξία.

Η σημαντικότητα του έπεται τόσο στην ορνιθοπανίδα που φιλοξενεί λόγω της γεωγραφικής του θέσης (βρίσκεται στη δυτική μεταναστευτική οδό και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του δικτύου μεταναστευτικών σταθμών των πουλιών στην Δυτική Ελλάδα), όσο και στα φυσικά του χαρακτηριστικά (έλος γλυκού νερού, πλούσια βλάστηση με νούφαρα, κλπ.). Την εποχή της ανθοφορίας των νούφαρων (Nymphea alba), αρχές καλοκαιριού, η όψη του έλους είναι μοναδική.

Το Έλος Καλοδικίου είναι Περιοχή Κοινοτικού Ενδιαφέροντος (SCI), συμπεριλαμβανομένη στον Επιστημονικό Κατάλογο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Natura 2000, με κωδικό GR2120002 καλύπτοντας επιφάνεια 787Ηa. Μαζί με άλλους υγρότοπους της ευρύτερης περιοχής έχει χαρακτηριστεί επίσης ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας (Special Protected Area - SPA) με κωδικό GR2120006. Τέλος, σύμφωνα με τους χαρακτηρισμούς του άρθρου 19 παρ. 2 του Ν.1650/86, το έλος Καλοδικίου έχει προταθεί να χαρακτηριστεί ως περιοχή “προστασίας της φύσης” λόγω της μεγάλης οικολογικής και βιολογικής του αξίας.

Βιοποικιλότητα

Το Έλος Καλοδικίου αποτελεί έναν εσωτερικό υγρότοπο με 7 τύπους οικοτόπων, οι 5 από τους οποίους συμπεριλαμβάνονται στην Οδηγία 92/43/ΕΕ. Από αυτούς ο οικότοπος «Ασβεστούχοι βάλτοι με Cladium mariscus και Carex davaliana» είναι προτεραιότητας.

Κατάλογος τύπων οικοτόπων

Στην περιοχή έχουν καταγραφεί 301 φυτικά είδη, 120 είδη πουλιών (τα περισσότερα έχουν μόνιμη παρουσία στο έλος και το μεγαλύτερο ποσοστό είναι στρουθιόμορφα και υδρόβια), 20 είδη θηλαστικών (Neomys anomalus, Talpa stankovici, Lutra lutra, Felis silvestris, Myocastor coypus), 11 είδη ερπετών και 5 είδη αμφιβίων.

Κατάλογος ειδών χλωρίδας

Κατάλογος ορνιθοπανίδας

Κατάλογος θηλαστικών

Κατάλογος ερπετών και αμφιβίων

Κατάλογος ειδών ασπονδύλων

Παραγωγικές δραστηριότητες

Οι παραγωγικές δραστηριότητες της γύρω περιοχής αφορούν την κτηνοτροφία αιγοπροβάτων και αγελάδων ελευθέρας βοσκής και την καλλιέργεια κτηνοτροφικών φυτών για την εκτροφή των ζώων σε εποχές που δεν υπάρχει διαθέσιμη βοσκή ή υπάρχουν άσχημες καιρικές συνθήκες. Επίσης το ελαιόλαδο αποτελεί τοπικό προϊόν που όμως δεν επαρκεί σε ποσότητα για να είναι εμπορεύσιμο.

Απειλές

Οι απειλές για την ορνιθοπανίδα της περιοχής είναι κυρίως το παράνομο κυνήγι, αλλά και η καταστροφή του έλους εξαιτίας αποξηράνσεων ή η ρύπανση των νερών του. Η ρύπανση των νερών ή η αποξήρανση του έλους μπορεί επίσης να επηρεάσει και την υπόλοιπη πανίδα, τη χλωρίδα αλλά και τους τύπους οικοτόπων της περιοχής. Οι γεωτρήσεις επίσης στη γύρω περιοχή μπορεί να επηρεάσουν τη στάθμη του νερού στο έλος που αποτελεί σημαντικό παράγοντα οικολογικής ισορροπίας για το οικοσύστημα.